Οκτώβριος 2014: Ο Στέφανος Δάνδολος μιλάει για το έργο του Αντώνη Σαμαράκη

Ο Αντώνης Σαμαράκης πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1930, ως ποιητής από τις στήλες των περιοδικών Παιδικός κόσμος και Διάπλασις των Παίδων. Ακολούθησαν δημοσιεύσεις του στις σελίδες της Νέας Εστίας και άλλων λογοτεχνικών περιοδικών, όπως το Ξεκίνημα και τα Νεοελληνικά Γράμματα. Συνεργάστηκε επίσης με το περιοδικό Ακτίνες μετά τον πόλεμο του 1940.

 

Το 1954 εκδόθηκε η πρώτη του συλλογή διηγημάτων με τίτλο ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ. Ακολούθησαν πέντε ακόμη βιβλία του, τα οποία γνώρισαν πολλές επανεκδόσεις και μεταφράσεις σε ξένες γλώσσες.

 

Μετά τη μεταπολίτευση δημοσίευσε κείμενα κοινωνικού και πολιτικού περιεχομένου στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Πολλά διηγήματά του έγιναν σενάρια για κινηματογραφικές ταινίες. Ταινία έγινε επίσης το μυθιστόρημά του ΤΟ ΛΑΘΟΣ από τον Peter Fleischmann.

 

Η πεζογραφία του Αντώνη Σαμαράκη τοποθετείται στο χώρο της κοινωνικής καταγγελίας. Μέσα από τα έργα του προβάλλεται έντονη η αγωνία για την πορεία του σύγχρονου κόσμου, η κοινωνική συνείδηση και η ανθρωπιστική κοσμοθεωρία του συγγραφέα.

 

Η γλώσσα του είναι απλή, χωρίς επιτηδευμένο ύφος, και ξεχωρίζει για την πυκνότητα των νοημάτων.

 

Εν κατακλείδι, δεν υπήρξε απλώς ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους και πολυμεταφρασμένους Έλληνες συγγραφείς, δεν ήταν απλώς ακόμη ένας καταξιωμένος λογοτέχνης. Ήταν ο κατεξοχήν λογοτέχνης-ανθρωπιστής, ο λογοτέχνης-Άνθρωπος, που ανύψωσε την ελευθερία ως απόλυτο και αναγκαίο ιδεώδες τόσο στο συγγραφικό όσο και στο κοινωνικό του έργο. Το μυθιστόρημά του ΤΟ ΛΑΘΟΣ παραμένει έπειτα από μισόν αιώνα ένα πανανθρώπινο έργο-σύμβολο ενάντια σε κάθε μορφή εξόντωσης από τα ολοκληρωτικά συστήματα.

 

 Στέφανος Δάνδολος, συγγραφέας

 

 

 

Το έργο του Αντώνη Σαμαράκη στις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

 

     

Οκτώβριος 2014: Ο Γιώργος Κατσέλης προτείνει το βιβλίο ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

 

Το αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο δε θα μπορούσε να βρει θερμότερους υποστηρικτές από τα περιστέρια που συχνάζουν στον περίβολο τόσο του Βρετανικού όσο και του Νέου Μουσείου Ακρόπολης. Από το Λονδίνο στην Αθήνα και πάλι πίσω στην Αγγλία η όμορφη Δάφνη γίνεται ο αγγελιαφόρος του αιτήματος της επιστροφής των γλυπτών, κινητοποιώντας τους φίλους της, τα άλλα περιστέρια. Μέχρι και διαμαρτυρία θα οργανώσουν κρεμώντας πανό που έχουν φτιάξει μαθητές επισκέπτες του Νέου Μουσείου Ακρόπολης.

Η Φράνση Σταθάτου ξεδιπλώνει με ευγένεια και δωρικότητα ένα παραμύθι για την επιστροφή των γλυπτών, αποφεύγοντας να εισέλθει στο καθ’ αυτό ιστορικό γεγονός της κλοπής και χωρίς να χρωματίζει εθνικά την αφήγηση, δίνοντας ωστόσο πολλές πληροφορίες για τα αρχιτεκτονικά μέρη του Παρθενώνα ως μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας.

Επιπλέον η ευρηματική εναλλαγή τόπου και χρόνου ανάμεσα στο Λονδίνο και στην Αθήνα εμπλουτίζεται με αναφορές σε σύγχρονα αξιοθέατα των δύο πόλεων, λειτουργώντας ως πηγή γνώσης για το παιδί.

Τα περιστέρια και ο μαρμάρινος κόσμος είναι ένα βιβλίο που πέρα από την αναμφίβολη λογοτεχνικότητα λειτουργεί σε αρκετό βαθμό ως πηγή γνώσεων και πληροφοριών για ένα ζήτημα που όλοι ελπίζουμε να σταματήσει κάποια στιγμή να τίθεται με επιτακτικό τρόπο στην επικαιρότητα όχι μόνο για το ελληνικό αλλά και για το παγκόσμιο ενδιαφέρον του.

Δυστυχώς η αδόκητη απώλεια της συγγραφέως μόλις πριν από λίγους μήνες μάς στέρησε τη δυνατότητα της δημιουργικής και σημαντικής συνέχειάς της στον χώρο του παιδικού βιβλίου που αγάπησε και υπηρέτησε επί σειρά ετών με συνέπεια, με λογισμό και όνειρο.

 
O συγγραφέας Γιώργος Κατσέλης προτείνει:
 

ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
ΦΡΑΝΣΗ ΣΤΑΘΑΤΟΥ

Ιούλιος 2014: Η Μαρία Ρουσάκη προτείνει το βιβλίο Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ

 

Εισέπνευσα κυριολεκτικά το καινούργιο βιβλίο του Γιάννη Καλπούζου, Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ. Τα βιβλία του πάντα δίνουν τροφή για σκέψη και πνευματική αμβροσία στους αναγνώστες. Το νέο του μυθιστόρημα εκπέμπει συναισθήματα και ιδέες, ιδεολογίες και πολιτικές ενώ όλα μπλέκονται μεταξύ τους, όπως και οι ήρωες του βιβλίου, με ένταση και προβληματισμό, με πάθος και περίσκεψη. Ακούγεται περίεργο, ωστόσο έτσι μας έχει συνηθίσει η μοναδική γραφή του Καλπούζου, να μην καθησυχάζεται το πνεύμα ούτε η αγωνία. Όλα πετούν ανάμεσα στις σελίδες λες και οι λέξεις έχουν φτερά. Τόσο γρήγορα και ευχάριστα διαβάζεται, ενώ σκέψεις και συναισθήματα συνεχίζουν να πετούν ακόμα κι αφότου έχει διαβαστεί μέχρι και η τελευταία σελίδα.

Το μυθιστόρημα μιλά για το μεγαλείο του έρωτα ανάμεσα στον Άνδη και στη Θάλεια. Οι συμβολισμοί των ονομάτων τους είναι ακριβώς αυτό που απεικονίζουν: η Θάλεια ως μούσα ευπρεπούς ευθυμίας και ο Άνδης ως το σύμβολο του πόθου και της έντονης επιθυμίας. Δύο αντίθετα έλκονται, όμως ο έρωτάς τους συγκρούεται με τα πρέπει της εποχής (1960-1990), με την ανάγκη για επιβίωση και με την ίδια τη λογική. Πέρα από πολλά άλλα θέματα, μας μιλά για τον συμβιβασμό στις σχέσεις όπως και στην πολιτική άλλα και για τα όρια της επιβίωσης.

Πιστεύω ότι αυτό που θέλει να εκφράσει ο συγγραφέας Γιάννης Καλπούζος είναι ότι οφείλουμε να ξεφεύγουμε απ’ ό,τι μας θλίβει και να μη συσσωρεύεται μέσα μας σαν καρκίνωμα, ούτε να γινόμαστε σκιές… Να μη συμβιβαζόμαστε, να κυνηγάμε το όνειρο, να βελτιωνόμαστε συνεχώς ώστε να υπάρξει ξανά ελπίδα. Ως μονάδες άλλα και ως σύνολο, οφείλουμε να βρούμε ξανά την πίστη μας στον έρωτα, στη φιλία και στην καλοσύνη των ανθρώπων.

Μ’ αυτό το μυθιστόρημα κατάφερε ξανά μ’ έναν ευφάνταστο τρόπο να πλέξει μια ιστορία με μυστήριο, αγωνία, έντονο συναίσθημα και πάνω απ’ όλα με νόημα. Έχει λυρισμό, ευφυΐα, ποίηση… είναι όμορφο, συναισθηματικό και ρυθμικό σαν ένας παραδοσιακός χορός. Μαγεύτηκα από κάθε φράση. Ταξίδεψα στον χρόνο, στην Ελλάδα και στις καρδιές των ηρώων. Ταξίδεψα στις ομορφιές και στα βάσανα της ψυχής.

Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.

 

 

Η Μαρία Ρουσάκη προτείνει:
 

Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ

 

 

 

Ιούλιος 2014: Η Νικόλ-Άννα Μανιάτη προτείνει το βιβλίο ΤΟ ΚΕΛΑΡΙ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ

 

Ένα βιβλίο που αποκαλύπτει ανατριχιαστικές αλήθειες που αποσιωπούνται, με συγκλονιστικά ευθύ και ωμό τρόπο, με γραφή που ρέει με απόλυτη φυσικότητα, χωρίς προσπάθεια να εντυπωσιάσει με παιγνίδια λογοτεχνικής έκφρασης, μεστή και συνάμα απλή –κι ωστόσο καθόλου απλοϊκή– γλώσσα, κρατάει το ενδιαφέρον από την πρώτη σελίδα και κερδίζει τον αναγνώστη προκαλώντας τον να χαθεί στα σκοτεινά μυστικά μέσα στο κελάρι της ντροπής, βιώνοντας με τις ηρωίδες τον πόνο, την αγανάκτηση, την απελπισία, την πίκρα, τη δική τους «δικαίωση», μα και τις χαρακιές της ψυχής που τις συνόδεψαν σε όλη τη ζωή τους. Σκληρό βιβλίο, μα συνάμα και τρυφερό, ωμό, αλλά αληθινό, τολμηρό μα και συγχρόνως πραγματικό. Δύσκολα τέτοιο θέμα αποδίδεται με τόση μαεστρία και ξεσηκώνει τόσα συναισθήματα χωρίς προσπάθεια εντυπωσιασμού. Χάθηκα στις σελίδες του και διψούσα για τη συνέχεια. Ίσως και να πρόβλεψα κάποιες εξελίξεις, αλλά καθόλου δε με εμπόδισαν στο να θέλω να συνεχίσω και να το ανακαλύψω με την στρωτή και ώριμη γραφή της συγγραφέως. Τα συγχαρητήριά μου στη Χρυσηίδα Δημουλίδου.

 

 

Η Νικόλ-Άννα Μανιάτη προτείνει:
 

ΤΟ ΚΕΛΑΡΙ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ
ΧΡΥΣΗΙΔΑ ΔΗΜΟΥΛΙΔΟΥ

 

Μάιος 2014: Ο Θάνος Κονδύλης προτείνει το βιβλίο Η ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 1 - Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ

 

Το βιβλίο αυτό είναι το πρώτο μιας τριλογίας με τον τίτλο «Η αντανάκλαση του χρόνου». Η ιστορία του έργου είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Θα μπορούσε άνετα να χαρακτηριστεί και η «οδύσσεια» μιας κοπέλας, μιας οικογένειας ή και της ίδιας της Ελλάδας σε ευρύτερο πλαίσιο. Μορφολογικά αποτελείται από τριάντα καλοδουλεμένα από κάθε άποψη κεφάλαια, που περιστασιακά διακόπτονται από δεκαπέντε μικρότερες παρεμβολές ημερολογιακού τύπου, γραμμένες από την ίδια την Άννα. Είναι η προσωπική της μαρτυρία ή, αν θέλετε, η κατάθεση ψυχής της Άννας για τα προσωπικά της γεγονότα αλλά και για τα γεγονότα που εξελίσσονται γύρω της και τα οποία ενίοτε αφορούν γενικότερα την Ελλάδα. Ιδού ένα ιδιότυπο τέχνασμα που επιλέγει ο συγγραφέας, για να μας παρουσιάσει την ιστορία του βιβλίου του τόσο σε προσωπικό επίπεδο χαρακτήρων όσο και σε ευρύτερο κοινωνικό και εθνικό.

Σ’ ένα δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης έχουμε μπροστά μας την ιστορία της Ελλάδας την περίοδο 1922-1944. Αυτήν ο συγγραφέας μάς τη δίνει με ποικίλους τρόπους. Για παράδειγμα είναι η ίδια η μικρή Άννα που την αφηγείται μέσα από τις σελίδες της προσωπικής της γραφής στα εμβόλιμα κεφάλαια του έργου. Άλλοτε, πάλι, η ιστορία της Ελλάδας εμφανίζεται στα υπόλοιπα μέρη του έργου και παρουσιάζεται μέσα από τις ενέργειες ή και τις διηγήσεις των υπόλοιπων ηρώων του μυθιστορήματος. Όποιος δε γνωρίζει αυτή τη χρονολογική περίοδο της ιστορίας μας κάλλιστα θα μπορούσε να τη διαβάσει, να την αφουγκραστεί στις σελίδες αυτού του βιβλίου.

Το όμορφο αυτό βιβλίο κυριολεκτικά και χωρίς την παραμικρή διάθεση κολακείας με συνεπήρε και με συντάραξε. Ο συγγραφέας μάς αποζημιώνει και με το παραπάνω με το πλούσιο και ψυχωφελές έργο του. Χωρίς περιττές λογοτεχνικές εξάρσεις, χωρίς λεκτικές εκτροπές, χωρίς φιλολογικές υπερβολές, θα έλεγα ότι μας δίνει ένα έργο μεστό νοημάτων, που σέβεται την ελληνική ιστορία, με ισορροπημένη δομή, με αδιαμφισβήτητα χαρίσματα, που κάνουν τον αναγνώστη να μην το αφήσει από τα χεριά του πριν φτάσει στην τελευταία του σελίδα.

Αναμένουμε με χαρά και αγωνία το επόμενο βιβλίο της τριλογίας του που πιστεύω ακράδαντα ότι θα συγκλονίσει εξίσου.

 

Ο Θάνος Κονδύλης προτείνει:
 

Η ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 1 - Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΝΙΑΤΗΣ

 

 

 

Απρίλιος 2014: Η Τέσυ Μπάιλα προτείνει το βιβλίο ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΓΚΡΙΜ

 

Πενήντα γνωστά και άγνωστα παραμύθια των αδελφών Γκριμ αφηγείται ο Φίλιπ Πούλμαν σ’ αυτή τη σπουδαία συλλογή που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ σε μετάφραση της Κώστιας Κοντολέων, για την οποία τιμήθηκε με το Βραβείο Μετάφρασης του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου 2014.

Ο Πούλμαν αναδιηγείται, με απόλυτο σεβασμό στα αρχικά κείμενα, τα παραμύθια που έχει επιλέξει, έχοντας κατά νου ότι το παραμύθι μπορεί να απευθυνθεί σε αναγνώστες κάθε ηλικίας και κάθε εποχής, καθώς το είδος αυτό δεν μπορεί να μείνει ανεπηρέαστο από το κοινωνικό, ιστορικό και φυσικό περιβάλλον της κοινότητας που το υποδέχεται. Ως ένα ζωντανό σώμα προσαρμόζεται στις συνθήκες και λαμβάνει τοπικά χαρακτηριστικά, καθώς η γλώσσα, η παράδοση και ο γεωγραφικός προσδιορισμός είναι τρεις θεμελιώδεις παράγοντες για τη διαμόρφωση του παραμυθιού. Χρησιμοποιώντας τη μαγεία, το υπερφυσικό στοιχείο αλλά και το στερεοτυπικό αίσθημα δικαιοσύνης που υπάρχει σε όλα τα παραμύθια, καταγράφει ξανά τις ιστορίες, για να αντέξουν στον χρόνο για πάντα, με τα αναλλοίωτα νοήματά τους και τις θεματοποιημένες αξίες να περνούν στον σύγχρονο κόσμο.

Κοινωνικές επιδιώξεις, φόβοι, επικράτηση καλού, αδύναμοι ήρωες και ισχυροί αντίπαλοί τους, κλασικές στερεοτυπικές μορφές που συνήθως είναι ανώνυμες ή έχουν πάρει το όνομά τους από μια ιδιότητά τους, περιδιαβαίνουν στις σελίδες αυτές που ο Πούλμαν συγκεντρώνει, σεβόμενος απόλυτα ότι το παραμύθι είναι ένα διαχρονικό σώμα παραδοσιακής προφορικότητας ενός λαού, το οποίο μεταδίδεται γραπτά. Οι ήρωες ακολουθούν την αρχή της ανωνυμίας, κοινό γνώρισμα των παραμυθιών (π.χ. ο βασιλιάς), καθώς δεν ενδιαφέρουν τόσο τα ονόματα των ηρώων όσο οι ιδιότητες που έχουν οι συγκεκριμένοι χαρακτήρες τους.

Ο Πούλμαν ωστόσο πετυχαίνει την καταγραφή των παραμυθιών χωρίς καμιά προσπάθεια να τα προσαρμόσει έτσι ώστε να διαβάζονται μόνο από νεαρούς αναγνώστες. Η μαγεία της αφήγησης ακόμη και στα πιο σκληρά από αυτά γίνεται αυτοσκοπός και ο Πούλμαν δεν την ωραιοποιεί, αλλά την παρουσιάζει μονοδιάστατα έως την ύστατη έντασή της.

Ένα σημαντικό στοιχείο του βιβλίου είναι ότι στο τέλος κάθε ιστορίας ο Πούλμαν ανοίγει τα χαρτιά του και μας παρουσιάζει τη δική του κριτική σκέψη απέναντι στο συγκεκριμένο παραμύθι, φωτίζοντας ουσιαστικά τις πηγές, τις σκέψεις του, τις επεμβάσεις του, τις ιδέες του. Οι παρατηρήσεις αυτές δείχνουν ακριβώς και τον τρόπο που αντιμετωπίζει τα παραμύθια των αδελφών Γκριμ ο Πούλμαν, ενώ ταυτόχρονα αποτελούν σημαντικό οδηγό για κάθε επόμενο μελετητή τους.

Στην ελληνική έκδοση ο Πούλμαν ευτύχησε να έχει μια σπουδαία μεταφράστρια. Η Κώστια Κοντολέων μεταφράζει τα παραμύθια με τέτοια γλωσσική δεξιότητα που φαντάζουν σαν να έχουν γραφτεί εξαρχής στην ελληνική γλώσσα. Το ελληνικό κείμενο ρέει με απόλυτη φυσικότητα και διαύγεια, και η αφήγηση γίνεται απρόσκοπτα και μοναδικά. Σημαντική στιγμή για τη μεταφράστρια, που αφήνει στον αναγνώστη την αίσθηση ότι βρίσκεται κάπου και ακούει έναν μοναδικό παραμυθά να εξιστορεί με λιτό και παραστατικό τρόπο τις ιστορίες του.

Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.

 

Η Τέσυ Μπάιλα προτείνει:
 

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΤΩΝ ΑΔΕΛΦΩΝ ΓΚΡΙΜ
ΦΙΛΙΠ ΠΟΥΛΜΑΝ

 

Απρίλιος 2014: Η Τέσυ Μπάιλα προτείνει το βιβλίο ΚΑΙ ΓΥΡΩ ΤΟΥΣ Η ΘΑΛΑΣΣΑ

 

Ο εσωτερικός ρυθμός του κειμένου φαντάζει κι αυτός επηρεασμένος από τους ακατάπαυστους κυματισμούς του θαλασσινού στοιχείου. Άλλοτε εκτινάσσει την αφηγηματική ταχύτητα κι άλλοτε επιβραδύνει, δίνει ωστόσο στο κείμενο μια χαρακτηριστική ηχητική δύναμη που κρατά το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο και μεταβάλλει τις περιγραφές που με ευκολία παραθέτει η συγγραφέας σε ολοζώντανες εικόνες.

Το βιβλίο της Αφροδίτης Βακάλη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί με μία και μόνο λέξη: «το ταξίδι». Ένα ταξίδι στη μεσογειακή κοινωνία, στους πολιτισμούς της θάλασσας και σε όλα όσα καθορίστηκαν από την αρμύρα και τη σκουριά που αφήνει επάνω στους ανθρώπους, από τη νοτιά που οξείδωσε την καρδιά και τα αισθήματά τους, κι όλα αυτά δεμένα με μεγάλη μαεστρία σε μια ιστορία που ρέει κελαρυστά χάρη στη γλωσσική δύναμη που η συγγραφέας διαθέτει.

Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.

 

Η Τέσυ Μπάιλα προτείνει:
 

ΚΑΙ ΓΥΡΩ ΤΟΥΣ Η ΘΑΛΑΣΣΑ
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΒΑΚΑΛΗ

Μάρτιος 2014: Η Μαρία Ρουσάκη προτείνει το βιβλίο ΜΙΑ ΚΙΘΑΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΣΥΓΓΝΩΜΕΣ

 

Μια νέα συγγραφέας παιδικών βιβλίων, η Ιωάννα Μπαμπέτα, με το καινούργιο βιβλίο της, βραβευμένο από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά, εισχωρεί βαθιά μες στον ψυχισμό ενός εντεκάχρονου αγοριού με τις τόσο απότομες διακυμάνσεις του ευαίσθητου χαρακτήρα του και τις απροσδόκητες προεφηβικές του ανησυχίες. Ο Κωνσταντίνος είναι ένα φυσιολογικό παιδί που πρόκειται να ξεκινήσει την ΣΤʹ Δημοτικού, λατρεύει τη μουσική και έχει την όρεξη να γίνει σωστός ροκάς, καθώς και να μάθει να παίζει κιθάρα.

Η κιθάρα για τον καινούργιο του φίλο, τον Πέτρο, αντιθέτως, είναι σύμβολο επιβίωσης. Ζει τη σκληρή πραγματικότητα της μετανάστευσης και της φτώχειας. Ο Κωνσταντίνος δεν αντιλαμβάνεται αυτή τη διάσταση της ζωής. Όλα για κείνον ακούγονται μελωδικά, ώσπου η μουσική ανατρέπει τα πάντα μέσα του κάνοντάς τον να συγκρουστεί απότομα με τις αλήθειες της ζωής: πως υπάρχουν δυσκολίες στη ζωή, πως η επιβίωση κάνει τους ανθρώπους να υπερβαίνουν τα όριά τους για να αντέξουν, πως αλλάζουν οι επιθυμίες και οι επιλογές τους, πως η φιλία δεν είναι ένα τόσο απλό ζήτημα.

Ο αναγνώστης καταγράφει την εξέλιξη ενός παιδιού καθώς εξερευνά τον ίδιο του τον εαυτό μέσα από τον έρωτα, τη φιλία και την οικογένεια. Αρχικά ο Κωνσταντίνος φαίνεται να μην κατανοεί τους μεγάλους.

Πάντως, πολύ τα σκέφτονται τα πράγματα οι μεγάλοι. Αναλύσεις και ξανά αναλύσεις. Μια φιλία είναι απλώς μια φιλία. Δε χρειάζεται να σκεφτείς κάτι πάνω σε αυτό. Απλώς την απολαμβάνεις. Ίσως γι’ αυτό οι μεγάλοι δυσκολεύονται να κάνουν φίλους. Είναι που δυσκολεύονται να απολαύσουν τα απλά πράγματα.

Έτσι πίστευε, ώσπου όλα άρχισαν να αλλάζουν στη ζωή του εντεκάχρονου αγοριού. Όμως, η Ιωάννα Μπαμπέτα με μεγάλη χάρη αφήνει αυτή την ώριμη σύλληψη των πραγμάτων να ξεδιπλωθεί σταδιακά σαν διαδοχικά κομμάτια μουσικής. Οι μελωδίες περιπλέκονται, οι εσωτερικές αναζητήσεις δεν είναι πλέον τόσο απλοϊκές. Ο Κωνσταντίνος επομένως μαθαίνει να παίζει κιθάρα, ωστόσο κάνοντας τα απαραίτητα λάθη, που θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη συναυλία της ζωής του και στην εικόνα του εαυτού του. Γιατί τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Απλές δεν είναι ούτε οι «συγγνώμες».

 

Η Μαρία Ρουσάκη προτείνει:
 

ΜΙΑ ΚΙΘΑΡΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΣΥΓΓΝΩΜΕΣ
ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΑΜΠΕΤΑ

Μάρτιος 2014: Η Τζόντι Πίκο προτείνει το βιβλίο Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΙ

 

Η ιστορία μοιάζει με την αρχή ενός ανέκδοτου: ένα αγόρι, μια ύαινα, μια ζέβρα, ένας ουρακοτάγκος και μια τίγρη βρίσκονται πάνω σε μια σωσίβια λέμβο κάπου στον Ειρηνικό. Τελικά, η ύαινα τρώει τη ζέβρα και τον ουρακοτάγκο, και τότε η τίγρης επιτίθεται στην ύαινα. Το αγόρι, ο Πι, μένει μόνος με την τίγρη. Όταν Πι ξεβράζεται στην ξηρά, τον εντοπίζουν κάποιο επίσημοι Ιάπωνες. Τους λέει την ιστορία του κι εκείνοι τον θεωρούν τρελό. Από άποψη γραφής, αυτό που καθιστά το συγκεκριμένο μυθιστόρημα εξαιρετικό είναι ότι θέτει ερωτήματα: Πώς θα κάνουμε τους ανθρώπους να πιστέψουν τις ιστορίες μας; Υπάρχει ένας τρόπος για να πει κανείς μια ιστορία ή υπάρχουν πολλοί; Τι πρέπει να πιστεύουμε ως αναγνώστες και, πάνω απ’ όλα, σε ποιον ανήκει αυτή η ιστορία – στον συγγραφέα ή στον αναγνώστη;  

Η Τζόντι Πίκο προτείνει:
 

Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΙ
ΓΙΑΝ ΜΑΡΤΕΛ

Φεβρουάριος 2014: Ο Φίλιππος Φιλίππου προτείνει το βιβλίο ΜΑΛΑΚΕΣ – ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ

Στην αρχή του βιβλίου Μαλάκες – Το πρόβλημα της εποχής μας, γραμμένο από τον Αμερικανό Άαρον Τζέιμς, καθηγητή Φιλοσοφίας στην Καλιφόρνια, διαβάζουμε τρία μότο: ένα του Γερμανού Ιμάνουελ Καντ, ένα του Γαλλοελβετού Ζαν-Ζακ Ρουσό κι ένα άλλο ελληνικότατο, το «Ξέρεις ποιος είμαι εγώ;» που προσδιορίζεται ως κλασική ερώτηση μαλάκα. Η μελέτη του Τζέιμς διαιρείται σε κεφάλαια που τιτλοφορούνται: «Ονόματα δε λέμε», «Νεότερα στιλ μαλάκα», «Φύλο, φύση, ευθύνη», «Η διαχείριση του μαλάκα», «Ο καπιταλισμός του μαλάκα», «Γράμμα σε έναν μαλάκα».

 

Ας δούμε πρώτα τη θεωρία: «Ένα άτομο θεωρείται μαλάκας όταν επιτρέπει συστηματικά στον εαυτό του να απολαμβάνει ιδιαίτερα πλεονεκτήματα σε διαπροσωπικές σχέσεις ορμώμενος από μια παγιωμένη αίσθηση δικαιοδοσίας, η οποία τον ανοσοποιεί έναντι των διαμαρτυριών των άλλων». Πιο συγκεκριμένα: μαλάκας είναι αυτός που συστηματικά παίρνει τη σειρά των άλλων. Ή αυτός που συνηθίζει να διακόπτει μια συζήτηση. Ή αυτός που κάνει σφήνες οδηγώντας. Ή αυτός που διαρκώς τονίζει τα λάθη του άλλου. Ή αυτός που είναι εξαιρετικά ευαίσθητος με τυχόν προσβολές που πέφτουν στην αντίληψή του, αλλά τις δικές του χοντράδες προς τους άλλους δεν τις βλέπει. Ο μαλάκας ενεργεί βάσει μιας άγιας αίσθησης ότι είναι ξεχωριστός και άρα οι συνήθεις κανόνες συμπεριφοράς δεν ισχύουν για τον ίδιο.

 

Ο συγγραφέας όμως δε μιλάει με γενικότητες. Αναφέρει και παραδείγματα ανθρώπων που θεωρεί μαλάκες κατονομάζοντάς τους, κυρίως από τον χώρο της πολιτικής, καθώς «η Ιστορία και ο δημόσιος βίος βρίθουν από μαλάκες». Αυτοί είναι ο στρατηγός ΜακΆρθουρ, ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους (ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα δεν είναι, ενώ κάποιοι εύχονται να μπορούσε να συμπεριφέρεται ως τέτοιος), ο Ούγο Τσάβες, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

 

Και μια ωραία, έξυπνη φράση: «Μήπως κάποιες κοινωνίες έχουν την τάση να παράγουν μαλάκες σε μεγαλύτερους αριθμούς από άλλες κοινωνίες; [...] Υπάρχουν περισσότεροι κατά κεφαλήν μαλάκες στις Ηνωμένες Πολιτείες απ’ ό,τι στην Ιαπωνία, ή στην Ιταλία απ’ ό,τι στη Φινλανδία;»

 

Κλείνοντας το βιβλίο, ο αναγνώστης μένει με τη γεύση ενός γλαφυρού αναγνώσματος, που γράφτηκε από έναν ευφυή άντρα, ο οποίος μας εξηγεί ποιοι είναι οι μαλάκες, πώς ενεργούν, πώς αντιμετωπίζονται. Δυστυχώς, κατ’ αυτόν, δεν μπορούμε να τους αποφύγουμε, αφού αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρωπότητας.

 

Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.

 

Ο Φίλιππος Φιλίππου προτείνει:
 

ΜΑΛΑΚΕΣ - ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΜΑΣ
ΑΑΡΟΝ ΤΖΕΪΜΣ

Δεκέμβριος 2013: Η Τέσυ Μπάιλα προτείνει το βιβλίο ΑΡΙΑ. Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ

Με μεθοδικότητα, γνώση και σεβασμό απέναντι στο κλασικό μυθιστόρημα, το οποίο ο ίδιος άλλωστε εκτιμά ιδιαίτερα, ο Στεφανάκης μάς δίνει ένα έργο κλασικής αφηγηματικής, μέσα στο οποίο αποτυπώνεται τόσο η ευδαιμονία όσο και η σταύρωση ενός κόσμου που χάθηκε ανάμεσα σε δυο πολέμους και σε δυο εποχές, ανάμεσα στην ύπαρξη και την ανυπαρξία της ιστορικής οδύνης, ανάμεσα στην αθωότητα και στον τρυφηλό ζόφο, στη σκιά και στο φως. Είναι απίστευτο ότι ο κόσμος, πριν αφανιστεί από την έμφυτη ροπή του προς την αποσύνθεση, συνήθως λάμπει, δικαιολογώντας με αυτό τον τρόπο την ηδυπαθή ομορφιά του – ίσως όμως και το τέλος του.

 

Ιστορικό, κοινωνικό, ερωτικό και ταυτόχρονο αιχμηρό. Με σκηνές που οριοθετούν την προσωπική εξομολόγηση του συγγραφέα και, ταυτόχρονα, συχνά υπαινικτικές και πάντα ακριβείς, που άλλοτε καρφώνονται «σα μαχαιριά» μέσα στο σώμα του κειμένου κι άλλοτε οριοθετούν τους ήρωες με σαφήνεια, το βιβλίο αυτό είναι μια ώριμη εξομολόγηση ενός συγγραφέα που αγωνιά για το μέλλον του μυθιστορήματος, μια και η τύχη του φαίνεται ότι τον βαραίνει. Το παραδέχεται άλλωστε και ο ίδιος όταν γράφει: «Η αφήγηση είναι εξομολόγηση. Τις πιο ωραίες ιστορίες τις λέμε για όσα μας βαραίνουν».

 

Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.

 

Η Τέσυ Μπάιλα προτείνει:
 

ΑΡΙΑ. Ο ΚΟΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ

Νοέμβριος 2013: Ο Φίλιππος Φιλίππου προτείνει το βιβλίο Ο ΕΚΑΤΟΝΤΑΧΡΟΝΟΣ ΠΟΥ ΠΗΔΗΞΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΚΑΙ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΕ

Έρχεται ο Σουηδός Γιούνας Γιούνασον (γεν. το 1961), πρώην δημοσιογράφος και τηλεοπτικός παραγωγός, να πάει λίγο παραπέρα την αστυνομική κωμωδία με το πρώτο του μυθιστόρημα, το οποίο έγινε μπεστ σέλερ στη Σουηδία, αποτελεί εκδοτικό φαινόμενο (έχει μεταφραστεί σε 35 γλώσσες) και γυρίζεται κινηματογραφική ταινία. Το γεγονός δείχνει ανεξήγητο κι όμως δεν είναι. Διότι, πέρα από τη δεξιοτεχνική γραφή του, ο συγγραφέας έχει κατορθώσει να φτιάξει συναρπαστικούς ήρωες, οι οποίοι με τα κατορθώματά τους κερδίζουν τον αναγνώστη, που διασκεδάζει απολαμβάνοντας το ανατρεπτικό χιούμορ του. 

 

Η πλοκή του μυθιστορήματος είναι ενδιαφέρουσα, καθώς η δράση δε σταματάει ούτε στιγμή, καθηλώνοντας τον αναγνώστη. Εμβολίμως, ο συγγραφέας παραθέτει, με μορφή αναδρομής στο παρελθόν, κομμάτια από την άκρως περιπετειώδη και απίθανη ζωή του εκατοντάχρονου Άλαν Κάρλσον, ο οποίος έχει συναντήσει, ως ειδικός στα εκρηκτικά, τον Φράνκο, τον Τρούμαν, τον Στάλιν, τον Τσόρτσιλ, τον Μάο και τον Ντε Γκολ. Με τις αναφορές του σε αυτές τις προσωπικότητες, ο Γιούνασον επιχειρεί να μιλήσει για συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα, δείχνοντας τα αντιβρετανικά, αντισταλινικά, αντιφασιστικά, αντιπολεμικά του αισθήματα. Κι όλα αυτά διανθισμένα με μικρά σχόλια για την κοινωνία στη σύγχρονη Σουηδία, τις συνήθειες των ανθρώπων, τον κρυμμένο ρατσισμό, τις κλοπές αυτοκινήτων από συμμορίες, την ελαφρότητα της τηλεόρασης και των εφημερίδων.

 

Πρόκειται για αστείο ανάγνωσμα που θίγει καθημερινά προβλήματα, υπαρξιακά και άλλα, που ατενίζει τη ζωή με αισιοδοξία και πάει κόντρα στη νοσηρότητα και τη μαυρίλα των μοδάτων σκανδιναβικών αστυνομικών μυθιστορημάτων.

 

Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.

 

 

Ο Φίλιππος Φιλίππου προτείνει:
 

Ο ΕΚΑΤΟΝΤΑΧΡΟΝΟΣ ΠΟΥ ΠΗΔΗΞΕ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΚΑΙ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΗΚΕ
ΓΙΟΥΝΑΣ ΓΙΟΥΝΑΣΟΝ

Οκτώβριος 2013: Η Λένα Μαντά προτείνει το βιβλίο ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ

Σε αυτό το βιβλίο οφείλω την… επανένταξή μου στις τάξεις του αναγνωστικού κοινού! Πριν από το βιβλίο της Σοφίας, είχε προηγηθεί ένα άλλο (που δε θ’ αναφέρω) και το οποίο δεν προχωρούσε με τίποτα. Το ολοκλήρωσα με το ζόρι και περισσότερο από πείσμα, παρά από ανάγκη, προχώρησα στο επόμενο και… ω του θαύματος! Η Τερέζα, της Σοφίας Βόικου, με τράβηξε σαν μαγνήτης, χάθηκα στις σελίδες του βιβλίου, με απορρόφησε, και η πλούσια γραφή της ως συνήθως εγκλώβισε γλυκά το μυαλό μου. Ιδιαίτερα δυναμική η πένα της, ζωντάνεψε στα μάτια μου μια θυελλώδη ερωτική ιστορία, μου έδωσε πληροφορίες για μια εποχή, ενώ με έκανε κοινωνό μιας αδηφάγας εσωτερικής ανάγκης για δημιουργία.

 

Η ένστασή μου αφορά στο τέλος, που ήρθε λιγάκι απότομα, που με άφησε ανικανοποίητη, ήθελε λίγο ακόμα για να ολοκληρωθεί όπως ίσως θα έπρεπε η ιστορία, αλλά εδώ θα θυμηθώ τη συγγραφική μου ιδιότητα και θα συναινέσω στο γεγονός ότι έτσι ήθελε η συγγραφέας να τελειώσει το έργο της, έτσι και έκανε! Εγώ το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να τη συγχαρώ για ακόμα ένα όμορφο ταξίδι που μου χάρισε, σε μια εποχή όχι και τόσο μακρινή, αλλά σίγουρα εξαιρετικά γοητευτική.

 

 

Η Λένα Μαντά προτείνει:
 

ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ
ΣΟΦΙΑ ΒΟΪΚΟΥ

ΑΠΟΔΟΧΗ

Στο psichogios.gr χρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε την καλύτερη εμπειρία πλοήγησης. Θέλω να μάθω περισσότερα